Άννα Τενέζη · Περιοδικό Διόραμα · Τεύχος 64 · Ιανουάριος – Φεβρουάριος 2026.
Η Κύπρος έχει αναγνωρίσει έμπρακτα τον Μάριο Ιωάννου Ηλία ως έναν από τους πλέον επιδραστικούς σύγχρονους δημιουργούς της. Με διεθνή παρουσία, θεσμικές διακρίσεις και έργο που συνδυάζει την τέχνη με την πολιτιστική διπλωματία.
Το 2010, η εφημερίδα «Πολίτης» απένειμε το Βραβείο Καλλιτέχνη της Χρονιάς στον τότε 31χρονο Μάριο Ιωάννου Ηλία, αναγνωρίζοντάς τον ως «τη σημαντικότερη πολιτιστική προσωπικότητα που διαθέτει η Κύπρος στο εξωτερικό». Ο «Φιλελεύθερος» τον τίμησε το 2024 με το «Χρυσό Βραβείο των πραγματικά Άριστων των Αρίστων».
Το 2021 τιμήθηκε με το Βραβείο «Man of the Year » της Τράπεζας Κύπρου στην κατηγορία Δημιουργία, ενώ το περιοδικό «ΜΑΝ» τον ανέδειξε σε Καλλιτέχνη της Χρονιάς.
Το 2024, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τού απένειμε στο Προεδρικό Μέγαρο το «Αριστείο της Κυπριακής Δημοκρατίας» – την ανώτατη διάκριση της χώρας – κατόπιν ομόφωνης απόφασης της Κυπριακής Ακαδημίας Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών, της οποίας φέτος η Ολομέλεια τον εξέλεξε Τακτικό Μέλος.
Τον Ιούνιο του 2025 τιμήθηκε από την Ένωση Δήμων Κύπρου, την Επιτροπή Κατεχόμενων Δήμων και τον Δήμο Κερύνειας – ως ένδειξη βαθιάς εκτίμησης για την πολύτιμη συνεισφορά του στον πολιτισμό. Την τιμητική διάκριση παρέδωσε η Υφυπουργός Πολιτισμού.
Τον Ιούλιο του 2025, το Πολιτιστικό Κέντρο «Άγιος Ιωάννης ο Λαμπαδιστής» στον Καλοπαναγιώτη διοργάνωσε εκδήλωση προς τιμήν του, αναγνωρίζοντας τη διεθνή προσφορά του στη μουσική και την πολιτιστική προβολή της Κύπρου.
Το Ελληνικό Ινστιτούτο Πολιτιστικής Διπλωματίας Κύπρου τον αγόρευσε σε Πρέσβη του το 2023. Έχει συνεργαστεί με Πρεσβείες της Κυπριακής Δημοκρατίας, από το Βερολίνο και το Βουκουρέστι μέχρι το Τόκιο και τη Μόσχα, μεταφέροντας την κυπριακή ιστορία και τον πολιτισμό.
Έχει δημιουργήσει έργα υψηλού συμβολισμού, όπως οι «Πονεμένες Παναγίες» (ανάθεση της Προεδρίας της Κυπριακής Δημοκρατίας), «Οι καμπάνες θα ηχήσουν και πάλι» (ανάθεση του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Κύπρου), καθώς και τον επίσημο ύμνο του Ινστιτούτου Κύπρου (ανάθεση του ΙΚ).
Διετέλεσε ο νεότερος Καλλιτεχνικός Διευθυντής στην ιστορία του θεσμού «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» («Πάφος 2017»). Κατόπιν διορισμού της Υφυπουργού Πολιτισμού σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συμμετέχει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων για την επιλογή της κυπριακής πόλης που θα αναλάβει τον θεσμό το 2030.
Κύριε Ηλία, είστε ένας συνθέτης, διεθνώς γνωστός και με πολλά βραβεία και διακρίσεις, διεθνείς και τοπικές. Πόσες και πόσα ακριβώς;
Oι κύριες βραβεύσεις ξεπερνούν τις τριάντα και οι θεσμικές, όπως διακρίσεις από πανεπιστήμια και ιδρύματα, είναι άνω των είκοσι.
Από αυτά τα βραβεία και τις διακρίσεις, ποιο ή ποια είναι πιο σημαντικά για σας και γιατί;
Ξεχωρίζω το Πρώτο Βραβείο «Witold Lutosławski» στη Φιλαρμονική της Βαρσοβίας το 2004, με απονομή από τον Πολωνό Υπουργό Πολιτισμού. Τέσσερα χρόνια μετά, το Πρώτο Βραβείο «Kazimierz Serocki» στην Πολωνική Ραδιοφωνία, μαζί με το Βραβείο του Εκδοτικού Οίκου PWM, ως ο νεότερος νικητής. Ήταν η πρώτη φορά που ο ίδιος συνθέτης απέσπασε και τα δύο βραβεία στον ίδιο διαγωνισμό, και η πρώτη φορά που κάποιος κέρδισε και τους δύο πολωνικούς θεσμούς, επίσης ως ο νεαρότερος.
Το 2005 μου απονεμήθηκε το Βραβείο BMW της musica viva της Βαυαρικής Ραδιοφωνίας στο Ανάκτορο του Μονάχου. Ο πρόεδρος της επιτροπής, Udo Zimmermann, υπογράμμισε στον εγκωμιαστικό λόγο του ότι το έργο «διακρινόταν όχι μόνο για την εξαιρετική ενοργάνωση, αλλά και για τη μοναδική φαντασία και το ασυνήθιστο σκηνικό του περιβάλλον – μια σύνθεση που απαιτούσε το θάρρος να χρησιμοποιήσει μέσα πέρα από τα καθιερωμένα».
Την επόμενη χρονιά, το 2006, στον Διεθνή Διαγωνισμό Σύγχρονης Σύνθεσης της Σεούλ του Κορεατικού Οργανισμού Μουσικής του 21ου αιώνα, το «Κρυφτό» («Versteckspiel») απέσπασε το Βραβείο Κοινού, αποκαλύπτοντας την πρώιμη απήχησή του στο ευρύ ασιατικό ακροατήριο.
Το 2012 ακολούθησαν το «Χρυσό Μήλο» και το Πρώτο Βραβείο FAMAB, ως «το καλύτερο καλλιτεχνικό γεγονός της Γερμανίας» για το «autosymphonic». Το «autosymphonic» είχε αποτελέσει εθνική είδηση στη Γερμανία, και όχι μόνο, με αναφορές από τους New York Times και το HuffPost μέχρι τους Times of India και το Toronto Sun.
Το 2007 παρέλαβα το Μεγάλο Βραβείο Theodor-Körner στη μεγάλη αίθουσα τελετών του Πανεπιστημίου της Βιέννης και ακολούθησε η επίσημη υποδοχή από τον Ομοσπονδιακό Πρόεδρο Heinz Fischer στο Προεδρικό Παλάτι Χόφμπουργκ. Το βραβείο απονέμεται σε νέους, εξέχοντες Αυστριακούς επιστήμονες και καλλιτέχνες.
Σημαντική ήταν επίσης η διπλή βράβευση/υποτροφία από τον Πρύτανη του Mozarteum στο Σάλτσμπουργκ και το Αυστριακό Ομοσπονδιακό Υπουργείο Παιδείας, Τέχνης και Πολιτισμού, το 2002, ως ο «επιτυχέστερος φοιτητής του Πανεπιστημίου».
